Meraklı minik bir okuyucumun sorusu sebebiyle seçtim bu seferki kelimemizi. Bana, “bu kadar çok yazarın yazısı, nasıl oluyor da her ay aksamadan bir araya geliyor,” dedi. Ben de bir çırpıda, adı üstünde aslında “dergi” deyip geçecektim ki, baktım bu meselenin uzun uzun anlatılmaya ihtiyacı var. Öyleyse sıvadım kolları ve niyet ettim size “dergi” kelimesini anlatmaya.
Onca yıl bu güzel çocuk dergisinde “kelimeler” yazıyorum aklıma bu kelimeyi yazmak hiç gelmemiş nedense. Demek nasip şimdiyeymiş. Öyleyse dinleyen, merak eden, okuyan, soran, araştıran herkese anlatayım da “dergi” ne demekmiş hep beraber bilelim istedim.
Derginin ne demek olduğunu bal gibi bilirsiniz, ondan kolay ne var. Hiç konuşmadan bile şimdi şu elinizde tuttuğunuz, arkası önü kapaklı, içinde rengarenk sayfaları olan şey işte, der geçersiniz pekala. Tabii ki öyle ama ben “dergi” kelimesinin manası, kökü, üstünde durayım istiyorum.
Kökeni Eski Türkçe “tergü” (sofra) kelimesine dayanıyormuş arkadaşlar. Kurulmuş sofra, çeşitli yiyeceklerin toplandığı yer anlamına gelen bu kelime günümüze “dergi” olarak gelmiş. İçinde çeşit çeşit konunun işlendiğini, türlü türlü yazıların olduğunu düşünecek olursak derginin “yok, yok” denilen bereketli bir sofra gibi düşünülmesi çok anlamlı hakikaten.
Şimdi bir anı da benim çocukluğumdan... Ben küçükken okullarımızda annelerimiz için yazılmış bir şarkı ezberletilirdi bizlere. Müzik dersinde hep bir ağızdan söyleyince de ne güzel olurdu. Şiirin ismi: Annemize Türkü. Ben başından almadım sadece bir kısmını sizlerle paylaşıyorum:
Anamız başımızda
Her öğün aşımızda
Ananın emeği var
Her iyi işimizde...
Gelin çiçek “derelim”
Yollarına serelim
Sevgi dolu türkülerle
Annemize verelim.
Ne zaman “dergi” sözcüğünün kökü olan “dermek” sözü geçse aklımda bu şiir yankılanır.
Burada annelerimize vermek için “derilen” çiçekler de tek tek toplandığı ve bir araya getirildiği için böyle denmiştir. Dergiler de aynen böyle yazarlardan tek tek alınıp, derlenip toplanarak bir araya getirilmesiyle oluşturulur. Sanki yazarlar uçsuz bucaksız bir çiçek bahçesiymiş ve yazıları kendi özene bezene yetiştirdikleri birer çiçekmiş gibi. Onları bir araya getirmek, hem de her seferinde tam vaktinde bir araya getirebilmek de çok ciddi bir iştir arkadaşlar.
İşte ben o yıllardan öğrendim “dermenin” “toplamak” anlamına geldiğini. Yıllarca da sınıflarda öğrencilerime akıllarında böyle iyi yer ediyor diye bu kelimeyi hep böyle anlattım.
Bundan böyle dergi dediğinizde aklınızda sadece genellikle özel bir konu veya alan üzerine odaklanan, kuşe ya da saman kağıda basılı veya dijital mecmua türünde olan, belirli aralıklarla (haftalık, aylık vb.) yayımlanan, çeşitli makale, öykü, şiir veya resimler içeren süreli yayınlar olarak canlanmaz umarım.
Sesini Yükselt!
Yorumunu Herkesle Paylaş En Çok
Beğeni Alan Yorum En Üstte Yayınlansın.
Yorum yapabilmek için giriş yapınız